तोमा, खेमा का खोक्चीलीक्पापो गोचुरी


(दुमी राई भाषामा किराती पुर्खाहरु तोमा, खेमा र खोक्चीलीक्पाको कथा )

कीर्तिकुमार दुमी राई

इङ्की रदुहाम्पो चुःपी बीर्मे ङमेचुमेचु तोमा, खेमा का चेल्पु वा खोक्चीलीक्पापो दुबी तुक्ली गोचुरी गोता । खे–खे ब्र÷ब जीक्सा रदुगोबीयो खे–खे नुला बास्सा, छेन्सा मुक्ती । हीतोआ तयामा, खीयामा, का खक्चुलुक्पा, हीतोआ तोमा–खेमा का खोक्चीलीक्पा, हीतोआ तायामा–खीयामा का खक्चुलुक्पु आक्सा मुक्तीखोयो गोचुरी तुक्लीङा वो । ता गोचुरी दुस्पीहाम् रीदुम्–हदुम् चुक्सा, कोक्सा ताया, चुःपीहाम्आ आजीयो ताकोताको बात्तानीङा । छेम्–छेम्आ बात्तानी, बास्सो हाम्हम्ङा गोता मका ।

 
तेहेम् गोचुरीला इङ्की दुमी चु यो फ्वाइसीनाका खःना चाप्तीनो । तेसो दुस्पीहाम्आ बास्सो हाम्होताम् गोचुरीबी आझो पापा पातेसु कायो मामा दीलीदोमा मुयी ए । चुःचुबीङा पापा पातेसु चामुम्आ होपुपो चुःचु सेङ्सा, जुनामुना बीक्सा मामा दीलीदोमापो छुकु ए । मामा दीलीदोमा तायामाया खस्सो जुनातुम्, सीहाम् लम्सो हस्सो चुहाम् बीथदी ए । माम् तुम् तुक्ली राक्षसनीआ मायात्थत्नो ए । माम्ला मा सी खाक्सा बनेमुसी ए । खाक्सा छुकुम्आ चुःचुमुआ जुना मानेमामुथत्नीनो ए । मोसो जुनाङा इक्सा छुकु, खेम् जुनायो मोयो माछुनोम्आ दीलीदोमा रुम् लुकुबी खक्सा छुकु ए । लाम्दुबी कावा गए । राक्षसनीआ दीलीदोमा मोसो रुम् लुकुबी खुचीम् तुम् चुक्तीका कावाबीम् सुःपो लाम्दुसु युकुला क्रीप्तीका खःतलु÷चीउला दती ए । आजी रुम् कायो दीलीदोमा अइसीयो मा लाम्दुसु तुरीका कावाबी आलीएका दीलीदोमा यो मीची ए । मामापापा हाम्चामुम्आ वा खक्चीलीक्पा सेङ्सा, जुनातुङ्ना बीक्सा खल ङमेचुमे तोमा का खेमापो छुकु ए । मुक्सा, जुक्सा मोयो माछुनाआ तोमा का खेमा देलगुथाघ्वाल् खस्सो पुन्सु÷पुन्दाम्÷कीक्ली, का खुरुबी चादुम्÷चासुम्÷चदुम् हीक्सो, स्वाक्सोका लुखुत्नीम् ख्राप्जा लम्सोका हस्सो वा का होपुआ जुसो हाम्मथीङु ए ।

 
तुक् दीन तोमाखेमा सुरुपो ख्राप्जा लम्सो देल्हु खीर्सीतो खुची ए । मयो देल्बीम् तुक्ली कीम्बी हुपाची ए । माम्बीम् पुन्सु÷पुन्दाम्÷कीक्लीबी पीचीची थोक्सोका लोन्खन्पो सुःरु तीस्सी ए । माम् सुरु कीम् खस्सोका वा खक्चीलीक्पालाई छुप्लुबी खीप्खन्सी ए । ओ नाना नुआने तेसोका छुप्लुबी जा आखीप्खन्चो आस्सोआ नु हुर्सीका खक्चीलीक्पा सुप्तुलु तायालामायाला केन्सो छुम्लीङु ए । केन्सो छुमुहेङा दाउलोगोबी घ्राक्बक्सा तानाम्÷तेदुसम्पु÷दाप्सा÷लाम्लोभी÷संसुरी सुःबी फःलु भाप्सोका छुप्लुबी मीङ्थङ्सा जा थुक्सी ए । जा थुकुम् दोक्सोका चीलीआ तोमा का खेमाआ वा खोक्चीलीपा यार्सी ए । माम्बीका वा खोक्चीलीक्पा फम्सीका ङोना थालेमु ए । ङुखु–ङुखुहेङा वा खोक्चीलीक्पा माम्बीङा इप्ज ए । तोमा का खेमाआ इपजम् वा मीची वो छ आस्सोआ माम्बीङा वा लोखस्सोका खक्सा छुकी ए । माम्ला उन्चीआ याम्लासफु, कापाम्, चीछ प्रोङ्सीएका दख्लहु ख्रीम्सीयो कापाम् ब्रुखुएयो ला दख्ल ब्रुखु आचीए । माम्ला दख्लबी तुक्ली बीछु का फःलुबी ल्याक्सीपो बु तुसोका दुःनी खप्सीका लुखुस्सी ए ।

 
तेसो खुचीखुचीयोङा उन्ची जायजुम्, मालाथुम्का हुपाची ए । तुक्छीन् बल्सीइका अन्तङा खक्सा छुकी ए । खमु खक्सा आक्सा तुम् ङमेचुमेचुबी मादन्नोम्आ होपु–होपुपो लाम्दु दीःना लुमुसी ए । तेसोका तोमा खोती डीबु÷दीबु÷दीबुवाहु खक्सा छुकु ए । खेमा हीती वायहु खक्सा छुकु ए । लाम्थीना छेम्आ उन्ची मुयीम् खोम् जायजुम्, मालाथुम्काबी पुमा लेक्तुसाका यपाका रेक्÷भुक्पु महिनाबी रोक्सा आमुसी ए । मयो आस्पो पुमा खानुक्सा छुक्दा, दोक्ती माम् खानुक्सा, खान्ते मोता का आस्पो पुमा ङेल्जीम् छुक्ता माम् खाइक्सा, भुक्तो गोता आक्सा छुक्ता, पुमा मीस्ताखो मीन्पो आक्सा मीम्ना आमुसी ए । माम्ला सील्पुपो रीराम्÷रीराम्दु लप्सोका फ्वाइसीइ ए । खेमा हीती कीरदेल् वायहु खक्सा छुकु । कीरदेल् वायबी उन्ची कीकी दीलीपोप्पो मथीङु ए । खेमा हीती वाय कीरदेल खक्सा तुम् ङीसोका नाना तोमाआ– ‘कीकी यार्सा हाम्मोता , दुमो चखला जेक्तीखो ने आजुक्ती । मःका माचना, चखला माजेना मेइ’ लुदी ए ।
वायबीम् कीरकीम्पो तायामायाला सुन्सीबु का ल्याक्सीपो बु ग ए । कीकी पोप्पोउ माम्बीङा मुसो लुचु, लनम्, काकाल्, तोउ, सुल्तु÷खब्बु÷छेर्चु÷हेप्ल पुथदी ए । कीकी हीःयोयो कुम्सीतो दुवा मुथदी ए । माम् दोक्तीयो खेमाआ रीना खप्सो कीकी चती ए, चखल जेती ए । पोप्पोउआ सील्पु छुक्सोका मम्आ खेमालाई आङु माचचो वो यङ्ची÷माछु÷यङचुमे आजी चीली फुक्ताखो ने आङु ने जुन्ता वो आस्थीङु ए । खेमाआ कीकीपो तुम् माङीनो, चना यो मालीत्नो ए । लु माका मीहीसोका आजोतो ? क्वाम् सेमुस्नी आस्सो चती ए । माम्ला तुक् दीन् कीकी पोप्पोउआ खेमा जी ए ।

 
यपाका तोमा–खेमा फ्वाइसीयीम् यो दुमोङा छुना नीर्ता । उन्ची फ्वाइसीना छेम्आ लुःमुसीम् तुम् मीम्सोका खोती डीबु÷दीबु÷दीबुवाला तोमा पुमा रोक्कुबी का खेमा मीहीम् मोता आस्सो चुक्कुबी जायजुम् अइसी ए । खेमा माअइसीनो ए । तोमाआ लेतीम् पुमा पुस्बाखुम् ग ए । खेमाआ लेतीम् पुमा मीस्बाखुम् दोक्ती ए । तोमाआ मीम्दी ए खेमा लीचीम् माङ्गुनो । माम्ला खेमा मीहीम् मोता आस्सोआ चुक्कुबी कीरदेख हीती वायहु ताइसीका कीकीलाई सीङु ए । कीकीआयो लाम्लुले माबात्नो ए । तोमाआ ङोक्सो, ब्रस्सो खम्बी मोता खेमा आस्नी आस्सो सीङुयो कीकीआ आची ए– ‘अ“ हम् ने ग । आङु आचचो । माचचो वो आचोयो माङीनो । आङुआ क्वाम् हाखोम् ग, क्वाम् गोबी हुङु, जङु ।’ आची ए । खुचाका याका ल्याक्सीपो फार्बी सेन्दा आदोक्ता’ लुदी ए । ल्याक्सीफार्बी खुचीका सेन्दीयो ने खेमापो सालुङालु पुन्बइसीम् दोक्ती ए ।

 
तोमाआ सालुङालु खल मन्जेबी रुप्तीका जायजुम् हु अइसी ए । खेमापो सोक्बी तोमा रीसीय मुसो सालुङालुबी पुः कायो कङ्कु हुल्सो सुःपो तुक्ली बाकस गोबी ती ए । तो पुसो म ए । खेमापो नुःबी पुमा लेस्सोका रोक्सो कङ्कु बक्सो खुची ए । आप्लो पुमा बर्सो खुचीका खानुक्सा मुसोआ पु्ची ए । माया खेमापो सालुङालुबीयो जाखा बर्सो खुची ए । पुमा पुचीयो ने सालुङालुबी यो सोमु हुङुएका ‘आङुने हीतो छोते व इप्जोङु छ नाना’ आस्सो खेमा फुक्लन्ची ए । स्वाक्ली ङमेचुमेचु ङा सुखुल छुकी ए । उन्ची दुमी ए । माम्ला स्वाक्लीआङा सील्पु रीराम्÷रीराम्दु लेस्सोका मीनु रीराम्÷रीराम्दुबी अइसीइका तो पुसो मुयी ए । मयो तुम्बु मीची आस्सोआ लुखस्सीम् उन्ची वा खक्चीलीक्पा चामुत्सीम् ग ए । उन्चीमा चामुत्तासी खोयो चेल्पु वा खक्चीलीक्पा इप्दुमाला फुक्लन्चीका ङोक्सो तायामाया बीर्मे तोमाखेमा लुमु खोयो मादोक्नो ए । तोमाखेमा आ वा मीची आस्सोआ लेत्तीसीम् ल्याक्सीपो बुहु उ मीक्सी रु खुची ए । स्वाआ मीना बातीम् खक्चीलीक्पाआ माम्बीङा तुक्ली बीछु यो दोक्तीएका मा ल्याक्सीपो बुहु सेन्सो ‘ए ल्याक्सी बोलो आसीता य कोन्सुन्ता ? ’ आची ए । मोदु आनासाथ ल्याक्सी यो सीखुची ए । उम्आ फेक्नौ ‘ए ल्याक्सी आदुम्ता य कोन्सुन्ता आची ए । माम्ला ल्याक्सी यो दुमुएका माम् ल्याक्सी जी ए । स्वाआ चामु ए ।

 
मोसोका ल्याक्सी सीयुम्, दुमुम् दोक्तीका मा राक्षसनी हएका ल्याक्सी फी ए । खक्चीलीक्पाआ माबीक्सा आचीए । हीतो आचीयोयो लेम्सो फीम्फीम्ङा मु ए । दुमोङा लेम्दीम्आ खक्चीलीक्पाआ तुक्ती बीक्सा नु मुएका लुदीए – बीना ने बीन्ता मीहीसोका आखत्ता लुदीए । राक्षसनीआ आ दो÷दोसोम् हीतो दाप्सा÷तानाम्÷लाम्लोभी गोता छ । माम्आङा पुदाका बेङुवा आचीए । मोसो दो÷दोसोम्आ पुदीका बीम्छेम्आ मीनुकायोङा लुफुका जुकुबी खती ए । कीम्बी खतीएका उ ची÷मीस्चुलाई आम्ना आङुआ मीनु हुदुम् गोता कोक्नाका जुना छुक्ता । आङु ओ पापा, चेल्पुहाम् ब्रत्पात्तो । माम्ला खलआ जुना छुक्ता आस्सो खक्चीलीक्पापो ही सुःपो बाखोप्पाबी दन्तुन्ना का साखील्हाम् लाम्चोकोबी ख्यान्तुन्ना आचीएका खुची ए । खक्चीलीक्पापो दाप्सा÷तानाम्÷लाम्लोभी दो÷दोसोम् दोक्तीका उ ची÷मीस्चुआ आनीपो ताम्मो दाप्सा÷तानाम्÷लाम्लोभी दो÷दोसोम् मीहीसोका छुकु आस्सो सीङु ए । मयो खक्चीलीक्पाआ ओ नानाआ मीबी घल्सा खोःबी बेलुम्÷लेन् राङुका सुङ्ख्रबी हीती दख्ल मुसोआ कुम्सीआमुचो । माम्ला बेलुम्÷लेन् आबक्खन्चोका तेहेम् छुकुम् आचीए ।
माम्ला मा राक्षसनीपो ची÷मीस्चुआ ओपोयो तेङा मुस्खन्चोवा आचीए । उम्आ आचीम् हेङा मुयो थःलुम्आ यम्दीएका खक्चीलीक्पाआ राक्षसनीपो ची÷मीस्चु सीदी ए । माम्मा उ मामाआ आचीम् हेङा मुका उ ही खल लातीका सुःपो बाखोप्पाबी का साखील् लाम्चोकोथेम्बी हामु ए । खक्चीलीक्पाआ ची÷मीस्चुपो खल गुसेम् मुइसीका म ए ।

 

राक्षसनी उ पापा, चेल्पु कायो अइसीएका आ कीरहाम् हाम्हथीङ्ता बीना आचीएका इम्सी ए । आजी उम् इप्जम्छेम्आ खक्चीलीक्पा फुकुका अप्सी÷आप्सीआ उ मीक्सीबी क्लक्खन्दी ए । दख्लबी बीछु तीत्खन्दी ए । उम्आ कुर्देतीम् ररुगुरुहाम्, खीप्लेम, पु, फाती खल होपुआ कुरीका मज ए । तायालामायाला ग्रनम्, गु्रहाम् न्याप्तीएका ख्रप्ती ए । राक्षसनी फुकुयोने मीक्सीयो क्याम्बाइसीम् ग ए । तायामायाला यो ग्रनम्आ क्याप्ती ए, गु्रआ लुक्ती ए । मयो ङा आनी होपुपो ची÷मीस्चुपो ही तुङ्सा आक्सा ङी ए । माम् तुम् ङीसोआ हन आङुआ ओ ची÷मीस्चुपो हीवो तुङो ? ए खक्चीलीक्पा आनीने आजीयो आलीस्बाक्ताङा आचीए । मयोङा खक्चीलीक्पा फुकुका चन्ची ए । राक्षसनी कल्सो खुची ए उम् चन्सो खुची ए । तेसो चन्सो खुचीयो खक्चीलीक्पाआ कुर्देतीम् ररुगुरु थुकु ए । माम् रुरुगुरु लीम्सो खुचीएका साब्दुमाबुखुमा छुकु ए । माम्लायो कल्ना मालीत्नो ए । कल्सो खुचीयो खीप्लेम् कान्सी ए । माम् खीप्लेम् बु्रखुका घल्घल्सा धाम्रो छुकु ए । महेम् धाम्रोबी मीहीसोका आखुची आस्सो खक्चीलीक्पालाई सीङु ए ।

 

खक्चीलीक्पाआयो माम्लाङा केन्चोम् आचीए । खक्चीलीक्पाआ कुरीम् पु न्याप्तीयो कुयामा÷कुहीम् छुकु ए । फातीयो कान्सीएयो फाती बु्रखुका खलहु कावा छुक्पाची ए । माम्लायो आनी मीहीसो ताम्मो घल्सा कावाला आखुची आचीका सीङुयो ओ खुर्बी लाप्तेर बक्तुका माम्आङा ताया हपीयो आची ए । उम्आ यो मङा मुयो कावाआ बगेमुका राक्षसनी मीची ए ।

 
माया आप्लो तुम्बु तोमाखेमा माहुयीनो ए । खक्चीलीक्पा होपुङा ते सीक्ली मुसो म ए । मयो तुम्बु खक्चीलीक्पु यो स्वाला छुना नीरीम् ग ए । खेम् सीकीपारीयो चेइसीम् ग ए । तुक्दीन खक्चीलीक्पा ङु सेकुबी कावा÷काहो÷कुहु खुची ए । कावा÷काहो÷कुबी हुपास्सोआ पाःलो उफु ए । पाःलोबी ङु ने मोनो तुक्ली लु तुङा दोक्ती ए । खक्चीलीक्पाआ ता लु ने मो मुनाका आस्सो माम्बीङा कान्सी ए । यपाका फेक्नौ पाःलो उफु ए । मयोयो ङुने मोनो माम् लु तुङा खुङु ए । माम्यो कान्सी ए । हीतोक् हालाम् पाःलो उप्ता मोदुङा पाःलोबी ङुने मोनो मा लुङा खुङु ए । माम्ला मा लुङा खस्सोआ मासाला हीक्सा युक्लु÷रुचुलु बनेमुना नोता आस्सो ङु ब्याक्सा सीप्रीङबी ब्याक्तीका कीम् खती ए । कीम्बी खस्सोआ दीयोरीबी ती ए । आसाला नाम्नायो मोसोङा ङु सेकुबी कावा÷काहो÷कुहु खुची ए । मयो ङु मीची ए । ङु सेस्सो कीम् अइसीका कीम्बी हुपाचीयोने कीम्बी जाःक मीस्बाक्ताम् छुक्ता ए । कीम्बी जाःक मीहीसोका मीन्ची आस्सो तायामाया ब्रुस्ता, सीङ्ता ए । तुक्ली लु्म्धुमी बुढी पीपीलाई सीङु ए– ‘ओपो कीम्बी आसीआ जाःक खीप्ती पीपी ?’ मा बुढी पीपीआ ने चाःचा मा जाःक ने आङुआ खीप्तुम् आस्ता ए । खक्चीलीक्पापो नु हुर्सी ए । माम्ला स्वाक्लीआङा मा जाःक जीसी ए । तेसोका दीनदीनै खक्चीलीक्पा ङु सेकुबी खुस्ताका अइस्तीयो हीयोयो जाःक मीस्बाक्ताम्ङा छुक्ताका स्वाक्लीआङा युक्तासीका जीतासी ए । यपाका खक्चीलीक्पाआ सीङु ए – छुङा पीपी मन हीयोयो ता जाःक आसीआ ना खीप्ता ? ’ मयोने पीपीआ यो वालालीमुना चाप्तानोका छुङ तुम् बाती ए ।

 
आसाला सीक्लीबी माखःनाखीका सुल्सीका सेन्दा आसीआ जाःक खीप्ता आनीआङा आदोक्ता आची ए । माम्ला आसाला पीपीआ आखेङा सीक्लीबी माखःनाखीका खक्चीलीक्पा सुल्सीका सेन्दी ए । मयोने मा दीयोरीबी तीम् युक्लुलाने खानुक्सा मीस्मापो ङालीबी तुक्ली मीस्मा पुखुबी ताइसीका कीम् क्लक्ती ए । माम्ला जाःक खीप्ना थालेमु ए । जाःक खीप्ना न्यार्सोका दीयोरीबीङा हुङ्ना लुमुयो खक्चीलीक्पाआ जाखा खुचीका लुफु ए । खना माबीनाखीका लप्देस्सो खल तुम् माबानाखीका मालेक्सा आस्सो सीङु ए – आनीमु आसी ? मयो ने मा खानुक्सा मीस्माआ आची ए –‘आङुलाई मालुफो मालुफो, बोलो लीस्सोङु । ओपो खल रम् ङीचीम् गोता ’ आस्ता ए । मोदुकायोयो खक्चीलीक्पाआ खल तुम् माबाना खीका मालेक्सा आची ए । माम्ला मा खानमे मीस्माआ आची ए– ‘आङु नागीलेम् । आङु बोलो लीस्सोङु । हीतोक्हालाम् आङु आ पाःलोबी हुङो । आनीआ लु आस्सो आकान्चो । आनीआ हीतो पाःलो आउफुयोयो आङुङा खुङो । हीतो खुङो मोदु आनीआ आकान्चोम्आ ओ सालुङालु खल तुरीम् गोता । ओ रम् ङीचीम् गोता । आङु आनीकायो मुना चाप्तोनो । बोलो लीस्सोङु ’आस्सो ङुखु ए । माम् तुम् ङीसोआ नागीलुम् होपुकायोङा तुक्सा छुकु ए खक्चीलीक्पाआ । आङुआ माछेन्नाआ ते छुकु आबो हीयोयो तेहेम् छुक्तानो आची ए । माम्ला उन्ची तुहेङा मुयी । बीया मुसी ए ।

 
तुक्दीन् खक्चीलीक्पा सीक्लीबी खुची ए । सीक्लीला सत्कुरु सीदी ए । कीम्बी हुदीयो सत्कुरुपो खल्जम् गोबी लुजम्, बोप्ससी, जम्÷झम् ग ए । खक्चीलीक्पा कायो नागीलुम्आ माम् रःरु न्याप्सी ए । रःरुला आप्लो दुमोङा चादुम् सीयु ए । माम्छेम् बीकाङा उन्चीआ उक्तीखारा मुसी ए । मसो मुसो खुचीयो तु्क्ली कीम् बने मुक्सा छुकी ए । कीम् बनेमुनापो लागी खा“बो कोक्कुबी साउलोहु खक्चीलीक्पा खुची ए । लाम्लु हुदीम् खा“बो काफेमान्दुम् ग ए । माम्आ कीम् बनेमाछुनो ए । फाल्खुची ए । यपाका साउलो खनाछेम्आ नागीलुम्आ धीरीतेन्÷नाम्पारुबी ब्यार्थङ्सा चम्चीकु्र÷चेन्चेबापो मीरी सेमुस्सो कीम् बनेमुक्सा खा“बो माम् चम्चीकु्र÷चेन्चेबापो मीरी हेङाम्ङा हःना लुदी ए । खक्चीलीक्पा खुचीका महे्मङा काफेकायोम् खा“बो हुदी ए । मयोतुम्बु उन्चीपो तुक्ली चुयो छुना नीरीम् ग ए । मसो कीम् बनेमुना आस्सो धीतासीम् खाडीगोबी उन्ची चु हुङ्खुचीका मीची ए ।

 
यपाका मीहीसोखोयो कीम् बनेमुना नीसी ए । कीम् बनेमुना नीर्सीका तायामायाम् वात्तोछारुहाम् ब्रक्साका ते जुनातुङ्ना बीक्सा नु मुसी ए । खल ब्रस्सी ए । घल्सा छम्दम् मुक्सा याछे मुसी ए । चादुम्पो ची खीप्सी ए । हेन्पु मुसी ए । पो, फीरु, मोदाम्, कापाम्, थुलु÷दाम्बा, हरल नोक्छो, मस्युमेहाम् प्रोङ्सी ए । मयो बीर्मेयो ब्रना छुक्ता आस्सोआ बीर्मे लु्म्सी ए । बीर्मे ब्रकुबी खलबीका बोलो केन्नाका खःना चाप्सा आस्सोआ चीकीक्पा फीङ्सी ए । चीकीक्पा केन्सो खुस्ताका तोमा का खेमापो रम्बी काना थालेमु ए । मयो तोमा–खेमाआ लुप्सीका दख्ख चीप्सोआ सीस्सी ए । मसो दख्ल चीप्सीका सीस्सीम्आ चीकीक्पापो दख्ल चेप्टो छुक्ताम् हाम्आस्ता । चीकीक्पा माअइसीनो ए । माम्ला छुःबा फीङ्सी ए । छुःबायो मसोङा लुप्सीका सीस्सी । छ्वारा फीङ्सी । छ्वाराने लाम्दुघ्वाल स्वा÷ससेल दोक्तीका मायाङा जइसीना थालेमु ए । माअइस्तीनो ए । छ्वारापो वीस्वास मुना इताछ आस्सो पाखा लास्सी ए । छ्वारा माअइसीनोम्आ यपाका पो फिङ्सी ए । पो यो तोमा खेमाआ लुप्सीका च्वाक्सी ए । पो यो माअइसीनो ए ।
माम्ला फाःफु फीङ्सी ए । फाःफु ओक्सो तोमा–खेमापो फार्बी खुचीका खक्चीलीक्पापो नीम्तो आचीए । फाःफुआ चेल्पुपो नु बातीम् ङीसीका मन ता फाःफुआ ने आझोङा मीचीम् चेल्पुपो नु वो वात्ता आस्सो मा फाःफुङा कल्सो उ यय दीस्सो खुची ए । हीतो दीस्सो खुस्तीका तीना बात्तासीए मोदुङा फाःफु ने ओक्सो माया चन्ची ए । मो मुसो ने उन्ची चेल्पु खक्चीलीक्पापो कीम्बीवो हुपाची ए । माम्बी ने दुमो मीनु हाम्थुम्सीम् दोक्सी ए । मीची आचीम् चेल्पु लीस्बाक्तीम् दोक्सी ए । चेल्पुपो कीम्, प्वातेलबी हुङ्ना, ख्रीम्ना लाजी मुसी ए । माम्ला चेल्पुपो कीम्बी सीबाखुम् रीसी दोक्सी ए माम् जुकुबी खुचीयो चेल्पु–बीर्मे हाम्दुमु ए । खलपो नुहुर्सी ए । छम्दम् मुनीए । चापेदुपे मुनी ए । माम्ला चेल्पु–बीर्मे फ्वाइसीना छेम्आ चाम्चुरी आस्सो उन्ची लाप्तेरला फासुलेम् उल्सीएका चेल्पुलाई बीतीसी ए । चेल्पुआयो बीर्मेलाई छम्दम्बीम् खोलोम् बीसी ए । चेल्पुआ फीङ्सीम् खोलोम् जीसीम्आ उन्ची ङेक्सा छुकी ए । नोक्छोखारा सेमुस्सीयो ने आन्ची चेल्पुपो छीआ तेहेम् छुकुम् आची ए । माम्ला उन्ची चेल्पुपो कीम्बी खुचीएका सुप्तुलु कायो पाछु फीसीए । सुप्तुलु, चुःपी कायो पाछु फीसीएका अइसीइ ए । मोसोका खक्चीलीक्पाआ उक्तीखारा मुसोका चादुम् सीता । मोसोका सीताम् चादुम् होपुआ ङालोक्नाबीका लाम्लु होपुपो चुःपी मीम्सोआ तुङा होपुआ ङा लोक्सा, खानुक्सा छुनु आस्सो पाछु फी ए । खल हाम्थुम्सीका छम्दम् मुनीए । मःका आतासायो इङ्की रदुआ चुःपी मीम्सो छम्दम् मुक्तीम् ए माका । नीरी ।।

[email protected]

 क्याटेगोरीः राई